CHP ve Kemalizm:Bir Sine Qua Non Hali
Article Sidebar
Özet
Malûmu ilâm kabilinden bir iddia, daha doğrusu bir tespit ile başlayalım: Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) için Kemalizm her açıdan, yani gerek parti politikalarını belirleyen ideolojik dilin kuruluşunda gerekse bu politikaların uygulanmasında merkezî bir yere sahiptir. Bu savimızı destekleyecek en güçlü kanıtları, iki farklı bağlamda, hem CHP'nin kullandığı siyasal argümanlarda hem de CHP'ye karşı geliştirilen eleştirel değerlendirmelerde görebiliriz. En baştan şunu ortaya koymak gerekir: CHP, neredeyse tüm tarihi boyunca “Atatürk'ün Partisi” sıfatına dayanarak seçmenlerden oy istemiştir ki bu durum, kaçınılmaz olarak, Parti'nin kullandığı siyasal dilin temel unsurlarını, “Atatürk'ün görüşlerinin sistemleştirilmesi” anlamında Kemalizme dayandırması sonucunu doğurur. Hatta Parti, çoğunlukla bunun daha da ötesine geçerek Kemalizmin siyasal pratikler içinde en doğru uygulamasının CHP tarafından hayata geçirilebileceğini savunmuştur. Diğer taraftan CHP'ye hem soldan ve hem de sağdan gelen eleştiriler, çoğunlukla, Parti'nin Kemalizme sahip çıkmasından ve politikalarını bu ideolojiye göre şekillendirmesinden değil, bu ideolojiyi yanlış yorumladığı yönündeki iddialardan kaynaklanır.
Referanslar
Atilgan, Gökhan, Kemalizm ile Marksizm Arasında Geleneksel Aydınlar: Yön-Devrim Hareketi, TÜSTAV Yay., Ankara, 2002.
Aydemir, Şevket Süreyya, Tek Adam: Mustafa Kemal, 3. Cilt (1922-1938), 5. Baski, Remzi Kitabevi Yay., İstanbul, 1975.
Aykut, Şeref, Kamâlizm, Muallim Ahmet Halit Kitap Evi, İstanbul, 1936.
Belge, Murat, “Mustafa Kemal ve Kemalizm", Modern Türkiye'de Siyasî Düşünce Cilt 2: Kemalizm, ed. Ahmet İnsel, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 2002.
Bila, Hikmet, C.H.P.: 1919-1999, 2. Baskı, Doğan Yay., İstanbul, 1999.
C.H.P. Dördüncü Büyük Kurultayı Görüşmeleri Tutulgası (9-16 Mayıs 1935), Ulus Basımevi, Ankara, 1935.
CHP'nin Düzen Değişikliği Programı: İnsanca Bir Düzen Kurmak İçin Halktan Yetki İstiyoruz, Ulusal Basımevi, Ankara, 1969,
Davison, Andrew, Türkiye'de Sekülarizm ve Modernlik: Hermenötik Bir Yeniden
Değerlendirme, çev. Tuncay Birkan, İletişim Yay., İstanbul, 2002,
Demirel, Ahmet, Birinci Meclis'te Muhalefet: İkinci Grup, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 1995.
Duverger, Maurice, Siyasi Partiler, çev. Ergun Özbudun, 3. Basım, Bilgi Yay., Ankara, 1986.
Ecevit, Bülent, Atatürk ve Devrimcilik, Tekin Yay., İstanbul, 1970.
Ecevit, Bülent, "Atatürk ve Doktrin", Modern Türkiye'de Siyasî Düşünce Cilt 2: Kemalizm, ed. Ahmet İnsel, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 2002.
Ecevit, Bülent, Ortanın Solu, 5. Basım, Tekin Yay., İstanbul, 1973.
Erdem, Tarhan, "CHP'de Parti İçi Mücadelede 'Kemalizm' ve 'Devrimler Tartışmaları Üzerine", Modern Türkiye'de Siyasî Düşünce Cilt 2: Kemalizm, ed. Ahmet İnsel, Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 2002.
Fedayi, Cemal, "CHP'nin Sosyal Demokratlaşması Sürecinde Kemalizm Tartışmaları: 1961-1980", Liberal Düşünce, yıl 9, sayı 36, Güz 2004.
Heper, Metin, Türkiye'de Devlet Geleneği, çev. Nalan Soyarık, Doğubatı Yay., Ankara, 2006.
İlhan, Attila, Hangi Laiklik?, T. İş Bankası Yay., İstanbul, 2004.
İnönü, İsmet, Hatıralar: 2. Kitap, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1987.
Jaschke, Gotthard, Yeni Türkiye'de İslâmlık, çev. Hayrullah Örs, Bilgi Yay., Ankara, 1972.
Karaosmanoğlu, Yakup Kadri, Politikada 45 Yıl, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 1999.
Karpat, Kemal, Türk Demokrasi Tarihi: Sosyal, Ekonomik, Kültürel Temeller, Afa Yay., İstanbul, 1996.
Koçak, Cemil, “Siyasal Tarih (1923-1950), Yakıncağ Türkiye Tarihi: 1908-1980, haz. Sina
Akşin, Milliyet Yay., İstanbul, (tarih yok).
Koçak, Cemil, "Tek Parti Yönetimi, Kemalizm ve Şeflik Sistemi: Ebedî Şef/Millî Şef",
Modern Türkiye'de Siyasî Düşünce Cilt 2: Kemalizm, ed. Ahmet İnsel, 2. Baski, İletişim Yay., İstanbul, 2002.
Koçak, Cemil, Türkiye'de Milli Şef Dönemi (1938-1945) Cilt 2, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 2003..
Köker, Levent, Modernleşme, Kemalizm ve Demokrasi, 3. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 1995.
Öz, Esat, Otoriterizm ve Siyaset: Türkiye'de Tek-Parti Yönetimi ve Siyasal Katılma (1923-1945), Yetkin Yay., Ankara, 1996.
Parla, Taha, Türkiye'de Siyasal Kültürün Resmî Kaynakları, Cilt 3: Kemalist Tek-Parti İdeolojisi ve Altı Ok, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 1995.
Peker, Recep, İnkılâp Dersleri, İletişim Yay, İstanbul, 1984,
Sarıtaş, İbrahim, Sosyal Demokrasi: Geçmişten Günümüze, Orion Yay., Ankara, 2006.
Satir, Kemal, CHP'de Bunalım, Nüve Matbaası, Ankara, 1972.
Tanör, Bülent, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri (1789-1980), 4. Baskı, Afa Yay., İstanbul, 1996.
Tunçay, Mete, “İkna (İnandırma) Yerine Tecebbür (Zorlama)", Modern Türkiye'de Siyasî Düşünce Cilt 2: Kemalizm, ed. Ahmet İnsel, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 2002.
Tunçay, Mete, T. C.'nde Tek-Parti Yönetiminin Kurulması (1923-1931), Tarih Vakfı-Yurt Yay., İstanbul, 1999.
Uyar, Hakki, “Türkiye'de Modernleşme Sürecinde CHP'nin Yeri”, Bülent Tanör Armağanı, Legal Yay., İstanbul, 2004.
Yıldız, Ahmet, “Recep Peker”, Modern Türkiye'de Siyasî Düşünce Cilt 2: Kemalizm, ed. Ahmet İnsel, 2. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 2002.
Zürcher, Erik Jan, Modernleşen Türkiye'nin Tarihi, çev. Yasemin Saner Gönen, 9. Baskı, İletişim Yay., İstanbul, 2000.
Zürcher, Erik Jan, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, çev. Gül Çağalı Güven, Bağlam Yay., İstanbul, 1992.